Luật Hộ tịch số 03/2026 có hiệu lực từ ngày 01/03/2027 thay thế Luật Hộ tịch năm 2014 mang lại bước đột phá toàn diện.
🔯Các điểm đột phá và đổi mới cốt lõi:
✅Chuyển đổi số toàn diện: Lấy Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử làm gốc, thay thế cho sổ hộ tịch giấy truyền thống, tạo nền tảng kết nối trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
✅Xóa bỏ giới hạn địa giới: Cho phép người dân thực hiện nhiều thủ tục hộ tịch tại bất kỳ cơ quan đăng ký nào phù hợp mà không bị ràng buộc chặt chẽ bởi nơi cư trú như trước đây.
✅Cắt giảm giấy tờ rườm rà: Tận dụng dữ liệu điện tử sẵn có để người dân không phải nộp lại các giấy tờ, văn bản mà cơ quan nhà nước đã quản lý hoặc tích hợp
✅Phục vụ chính quyền số: Đồng bộ hóa quy định để thích ứng với mô hình tổ chức và sắp xếp bộ máy hành chính địa phương mới trong giai đoạn phát triển mới.
✅Mở rộng phạm vi và quyền lợi: Tăng cường mức độ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp về nhân thân cho công dân, tối ưu hóa các dịch vụ công trực tuyến mức độ toàn trình.
✅Tự động hóa đăng ký khai sinh, khai tử (Chủ động): Khi dữ liệu của cơ sở y tế được kết nối với hệ thống hộ tịch, UBND cấp xã sẽ chủ động làm thủ tục khai sinh/khai tử cho người dân (theo lựa chọn/lộ trình). Lộ trình thực hiện: Thống nhất toàn quốc chậm nhất từ 01/01/2031 (Thay vì người dân phải tự đi khai báo như Luật Hộ tịch năm 2014)
Các hành vi bị nghiêm cấm về hộ tịch từ ngày 1/3/2027
Căn cứ Điều 13 Luật Hộ tịch 2026 có quy định về các hành vi bị nghiêm cấm về hộ tịch bao gồm:
1. Cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật; làm hoặc sử dụng giấy tờ giả, sử dụng giấy tờ của người khác để đăng ký hộ tịch.
2. Đe dọa, cưỡng ép, cản trở việc thực hiện quyền, nghĩa vụ đăng ký hộ tịch.
3. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để gây phiền hà, trì hoãn đăng ký hộ tịch; từ chối đăng ký hộ tịch mà không có lý do chính đáng; can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đăng ký hộ tịch.
4. Cam đoan, làm chứng sai sự thật để đăng ký hộ tịch.
5. Làm giả, sửa chữa trái pháp luật, làm sai lệch nội dung giấy tờ hộ tịch.
6. Đưa hối lộ, mua chuộc, hứa hẹn lợi ích vật chất hoặc phi vật chất để được đăng ký hộ tịch.
7. Lợi dụng việc đăng ký hộ tịch hoặc trốn tránh nghĩa vụ đăng ký hộ tịch nhằm động cơ vụ lợi, hưởng chính sách ưu đãi của Nhà nước hoặc trục lợi dưới bất kỳ hình thức nào.
8. Người có thẩm quyền quyết định đăng ký hộ tịch thực hiện việc đăng ký hộ tịch cho bản thân.
9. Truy cập, làm thay đổi, xóa, hủy, phát tán hoặc thực hiện các hoạt động khác trái pháp luật liên quan đến xử lý dữ liệu trong sổ hộ tịch, Cơ sở dữ liệu hộ tịch; lợi dụng việc xử lý dữ liệu, quản trị dữ liệu để khai thác, chia sẻ, mua, bán, trao đổi, chiếm đoạt, cố ý làm lộ, làm mất dữ liệu cá nhân trong sổ hộ tịch, Cơ sở dữ liệu hộ tịch; sử dụng dữ liệu cá nhân của người khác, cho người khác sử dụng dữ liệu cá nhân của mình để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật.
